ناجى محمد حسن عبد القادر الأنصاري (مترجم: عبدالمحمد آيتى)
108
عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى)
ساخت معاويه بود ؛ پس از آنكه يكى از خوارج او را با شمشير زد . « 1 » ابن زَباله و ابن شَبّه گويند : آن كه اولين بار در مسجد مقصوره ساخت عمربن عبدالعزيز بود كه چون مسجد را تعمير كرد مقصورهاى از چوب ساج ساخت . « 2 » بعضى گويند مروان بن حَكَم اولين كسى است كه در مسجد مقصوره ساخت . مروان مقصوره را از سنگِ تراشيده بنا كرد و در آن سوراخى تعبيه نمود . « 3 » در هر حال در حريق نخست ( سال 654 ه . ) اين مقصوره در آتش سوخت . 5 - مقدارى كه عثمان به مسجد افزود : مقدارى كه عثمان از سمت قبله افزود 10 ذراع ( 5 متر ) بود ؛ نزد محرابى كه هنوز محل نماز امام در مسجد شريف نبوى است ؛ زيرا كسى تاكنون از سمت قبله متعرض زيادت مسجد نشده است . زيادت عثمان از سمت شمال 20 ذراع ( 10 متر ) بود بعد از آنچه عمر زياد كرده بود . يعنى تا آنجا كه عمر براى گفتگو و بحث در خارج مسجد قرار داده بود . و از ناحيهء غربى 10 ذراع ( / 5 متر ) يعنى يك ستون . « 4 » از اين پس طول مسجد از شمال تا جنوب 170 ذراع ( / 85 متر ) شد و از
--> ( 1 ) - وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 512 ( 2 ) - همانجا ، ج 2 ، ص 510 و بنگريد به تاريخ ابن شبه ، ج 1 ، ص 6 ( 3 ) - همانجا ، ج 2 ، ص 511 ( 4 ) - الدر الثمين ، ص 91 و بنگريد به بيشة مسجد الرسول في المدينه ، ص 161